Bir sistem oluşturmuş veya markalaşmış, ürün ya da hizmet sunan bir işletmenin imtiyaz hakkına sahip olan tarafın, bayilik sözleşmesinde yer alan süre, koşul ve sınırlar dâhilinde ve belirli bir bedel karşılığı, söz konusu işletmenin sahip olduğu sistem veya markanın, kullanım hakkını yeni ve küçük ölçekli girişimcilere vermesine dayanan iş ilişkisine “bayilik” denilmektedir. Ülkemizde 1985 yılından beri var olan bu sistem, küçük ölçekli girişimciler, başarılı ve kendini kanıtlamış bir marka adı altında büyük bir firma gibi davranabilme olanağı sağlamıştır.

Bayilik sistemi ile, söz konusu markalaşmış işletmelerin, ürün ve hizmet pazarlama güçlüğünü ortadan kaldırmak, maliyetleri düşürmek ve pazar payını arttırmak amacıyla geliştirilmiştir. Bu sistem sayesinde markalaşmış işletmeler, ürün ve hizmetlerini çok daha fazla tüketiciye , çok daha az maliyetle ulaştırabilme imkanı elde ederken , küçük ölçekli girişimcilerde güçlü bir firma güvencesi altında kontrollü olarak büyüme imkanı elde etmişlerdir. Başarılı bir dağıtım ve pazarlama sistemi olan bayilik sisteminde bayilik veren ve bayilik alan taraflar arasındaki ilişkinin nasıl olacağını, taraflar arasında yapılan “bayilik sözleşmesi” belirlemektedir. Bayilik sözleşmesinde, iki tarafında sahip olduğu haklar ve yükümlülükler, söz konusu açılacak bayiinin bulunması gereken bölgenin özellikleri, bayilik veren tarafın eğitim ve danışmanlık yükümlülüğünün kapsamı ve tarafların karşılıklı iletişim ve koordinasyonunun ne şekilde sağlanacağı gibi maddeler yer almaktadır.

Dünyadaki işletmeler arasında yapılan bir araştırma sonucunda, bayilik kapsamındaki işletmelerin % 95 , bayilik dışı çalışan işletmelerin ise % 65 başarı oranına sahip olduğunu tespit eden verilere ulaşılmıştır. Ek olarak başarısız olan bayilik dışı işletmelerin ilk 5 yıl içerisinde yönetim ve organizasyon hataları sebebiyle başarısız olup kapanma kararı aldıkları tespit edilmiştir. Oysa bayilik sistemi uzun yıllardır uygulanmaktadır. Bunun sonucu olarakta bayilik sistemi uzun yıllar boyunca sürekli yenilenmiş, hataları tespit edilerek düzeltilmiş ve insanların ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmiştir.

Özellikle dünyayı etkisi altına alan finansal krizin etkilerinin hissedildiği şu günlerde, büyük bir firma bünyesinde kendi işini yapmak isteyen girişimcilerin bayilik taleplerinin arttığı görülmektedir. Ülkemizde en çok tercih edilen bayilik sektörleri dayanıklı tüketim malları, mobilya, LPG (tüplü) , damacana su, sigorta ve GSM sektörüdür. Türkiye’de, otomotiv sektöründe 30 bin, sigorta sektöründe 16 bin, GSM Sektöründe 200 bin, teknoloji sektöründe ( perakendeci olarak ) 10 bin, damacana su sektöründe 15 bin, akaryakıt sektöründe 13 bin, LPG (tüplü) sektöründe 10 bin 70 bayi bulunmaktadır. 30 bin bayisi ile en gelişmiş bayilik ağına sahip sektörlerden birisi olan otomotiv sektörüdür. Otomotiv sektöründe bir bayi, bir yıl içinde 500 araç satarak ortalama 10 milyon dolar ciro elde etmektedir. Ülkemizde en çok rağbet gören diğer sektör ise bayi başına düşen yıllık ortalama ciro miktarı :mobilya sektöründe 1 milyon dolar, akar yakıt sektöründe 3 milyon dolar, LPG (tüplü) sektöründe 300 bin dolar, ayakkabı sektöründe 400 bin dolar, teknoloji sektöründe 1 milyon dolar, telekom sektöründe 575 bin dolardır.